أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
145
قانون ( فارسى )
چهارم درهم ، پيه هندوانهء ابو جهل به وزن يك دانگ ، قارچ چمنى به وزن نيم درهم . همه را در اسكنجبين عسلى بسرش و حب از آن بساز و بيمار تناول كند . حب مصطكى و الوا نيز خوب است . اگر تشخيص دادى كه مادهء خلط بلغمى سبب تب مزاج مايل به گرمى دارد . داروى زير خوب است . نسخه : قرص مسهل تباشير سه قرص ، تربد به وزن يك مثقال ، سقمونيا ( محموده ) به وزن نيم مثقال ، افشرهء مشكانيه به وزن دو مثقال . مقدار تناولى را برحسب نيروى بدنى بيمار تجويز كن ! نسخهء ديگر : مشكانيه ، خاراگوش ، پر سياوشان ، هليله ، شاهتره و مويز خوب و برگزيده از هريك يك جزء متساوى را درهم مخلوط كن و بيمار به اندازهء نياز از آن بخورد . اگر ديدى كه بيمار تحمل داروى اسهالى ندارد ، داروهاى نرمىبخش ، ادرارآور و عرقآور استعمال كن ! دارويى كه در اين حالت مورد نياز مىباشد ، الواى در آب خيسيده با عسل است . هرگاه حالت تب پايين آمد ، اگر بيمار قبل از غذا به حمام برود مانعى ندارد . غذاى بيماران تب بلغمى غذاى بيماران تب بلغمى بايد برحسب مراحل تب برگزيده شود . در اوايل به غذاى لطيف نياز هست ، از قبيل : سركه و روغن زيتون و اگر كمى آبكامه با آن باشد بهتر است . بويژه در آخر مرحلهء اول بيمارى آبكامه زيانى ندارد . غذاهاى نيروبخش و قوىتر از اينها عبارتند از : گوشت تيهو ، گوشت جوجه ، گوشت كبك و امثال آنها . كه اين نوع از غذاها را بايد بعد از پايين آمدن درجات حرارت تب بخورند . بايد در غذاى بيمار و بويژه وقتى كه مادهء خلط بيمارىزا پخته و رسا است ، داروهاى پارهكنندهء خلط از قبيل : سركه ، خردل و آبكامه حتما باشند . اگر تشخيص دادى كه مادهء خلط بلغمى متعفن سبب تب بلغم ترشمزه است و بدجنس و لزج است ، تره و آب نخود بهترين غذاى سازگار با حالت تب آنها است . و اگر زيره و شبت با غذا باشد خوب است . روغن زيتون نيز مفيد است . همچنين غذاى سردى كه از سلق و آبكامه و سركه و روغن شسته زيتون باشد مفيد است . ترشيهاى در سركه پروريده از قبيل : كبر ، شبت داخل سركه ، ترشى مرزهء كوهى ، انگدان ترش و ترشى مارچوبه همه مفيدند . وقت غذا خوردن - كه بعد از سرآمدن و خاتمهء نوبت شروع مىشود - و بعد از غذا و قبل از آن و خلاصه به مدت چهار ساعت بايد سبزيهاى سردىبخش و رطوبتزا نخورند . خواب : بايد مدت خوابيدن بيمار تبدار ناشى از بلغم برابر با مدت بيدارى باشد . كه هنگام خوابيدن ماده